Venus (planeet).html |
| | | ca | | | de | | | en | | | es | | | fr | | | it | | | nl | | | no | | | pl | | | pt | | | ru | | | ro | | | fi | | | sv | | | tr | | | vo | | |
| |  |
 |
|
|---|---|
| Karakteristieken | |
| Aantal manen | 0 |
| Diameter | 12104 km |
| Massa | 4,856×1024kg |
| Valversnelling | 8,87 m/s2 |
| Rotatietijd (dag, retrograad) | -243 dagen |
| Omlooptijd zon (jaar) | 225 dagen |
| Afstand tot de zon | 108,21×106 km |
| Atmosfeer | zeer dicht, voornamelijk CO2 |
| Temperatuur (gem) | 737 K (464°C) |
| Kleur | Wit (dik wolkendek, daaronder geel/oranje) |
| Kern | IJzer/nikkel |
| Samenstelling atmosfeer | |
| Koolstofdioxide | 96% |
| Distikstof (N2) | 3% |
| Zwaveldioxide | 150 ppm |
| Argon | 70 ppm |
| Water (damp) | 20 ppm |
| Koolstofmonoxide | 17 ppm |
| Helium | 12 ppm |
| Neon | 7 ppm |
| Carbonylsulfide (COS) | sporen |
| Waterstofchloride | sporen |
| Waterstoffluoride | sporen |
|
 |
Venus is vanaf de zon gezien de tweede planeet van ons zonnestelsel. De planeet is vernoemd naar Venus; de Romeinse godin van de liefde. Net als de Aarde is het een terrestrische planeet. Tevens is Venus ongeveer even groot als de Aarde.
Inhoud |
bewerk Karakteristieken
bewerk Baan en rotatie
Venus draait om de zon in 224,7 dagen. De excentriciteit van de baan is zeer gering, slechts 0,007, zodat de baan vrijwel een cirkel is. Venus draait met de klok mee om haar as, in tegenstelling tot de andere planeten, die tegen de klok in draaien. Dit heet retrograad. De zon komt er dus op in het westen. Bovendien roteert Venus maar heel traag: ze doet er 243 aardse dagen over om één keer om haar as te draaien. Doordat de planeet tegelijkertijd ook om de zon draait, duurt een "dag" (de periode tussen twee zonsopkomsten) 117 aardse dagen. Hoe Venus aan haar langzame, retrograde rotatie is gekomen, bleef lang een raadsel. Bij vorming uit de oernevel, moet Venus een snellere prograde rotatie hebben gehad. Uit berekeningen blijkt dat getijdekrachten door de zware Venusatmosfeer gedurende miljarden jaren de oorspronkelijke rotatie kunnen hebben afgeremd en omgekeerd. [1] [2]
bewerk Temperatuur en wolkendek
Venus gaat altijd schuil onder een zeer dik wolkendek van druppels, samengesteld uit 75% zwavelzuur en 25% water[3]. Van bovenaf gezien zorgt dat voor een grote helderheid (albedo) doordat het wolkendek veel zonlicht weerkaatst. Vanaf de Aarde is Venus hierdoor met het blote oog beter zichtbaar dan welke ster dan ook en als zodanig na de maan het helderste object aan de ochtend- of avondhemel. Aan de onderkant zorgt het wolkendek voor een heftig broeikaseffect waardoor de temperatuur op Venus hoog oploopt. De zon en de nachtelijke sterrenhemel zijn dan ook nooit zichtbaar vanaf het oppervlak van de planeet. De gemiddelde temperatuur is er met zo'n 480°C zelfs hoger dan op Mercurius. Het geel/oranjekleurige wolkendek draait sneller om de planeet dan zij zelf draait, waardoor er windsnelheden tot 100 m/s kunnen optreden.
bewerk Atmosfeer
De atmosfeer van Venus is zeer dicht en bestaat voor het overgrote deel uit koolstofdioxide, wat het broeikaseffect, dat door het wolkendek wordt veroorzaakt, verder versterkt. De hoge druk (circa 90 bar), de wolken van zwavelzuur, de hoge temperatuur en de koolstofdioxideconcentratie maken ieder denkbare vorm van leven op Venus onmogelijk. Er is overigens wel gespeculeerd over de mogelijkheid van leven op Venus.
bewerk Oppervlak
Op Venus zijn twee grote continentachtige hooglanden te onderscheiden. Op het noordelijke hoogland, dat Ishtar Terra heet en ongeveer zo groot is als Australië, bevindt zich veel gebergte. De hoogste top is Maxwell Montes en steekt ongeveer 10 km boven omringende land uit. Op de zuidelijke hemisfeer ligt Aphrodite Terra, dat qua grootte vergelijkbaar is met Zuid-Amerika. Tussen deze hooglanden liggen grote dieptes zoals Atalanta Planitia, Guinevere Planitia en Lavinia Planitia. De dikke atmosfeer zorgt er voor dat de meeste meteorieten al uiteenvallen voordat ze het oppervlak bereiken, waardoor er betrekkelijk weinig inslagkraters te vinden zijn op Venus. Sinds 1985 kent de Internationale Astronomische Unie ook namen toe aan de kraters op Venus. Over de gehele planeet zijn grote afgeplatte schildvulkanen te vinden. Met uitzondering van de Maxwell Montes zijn alle bergen, vlaktes en andere geologische structuren vernoemd naar mythologische en echte vrouwen.
bewerk Geologische activiteit
Vermoedelijk heeft Venus geen tektonische platen zoals de Aarde, maar als gevolg van grootschalige vulkanische uitbarstingen is de korst continu in beweging en wordt het oppervlak regelmatig overspoeld met lava. Ook dat is natuurlijk een verklaring voor de ontbrekende inslagkraters. Toch zijn de meeste vulkanen niet actief en concentreert het vulkanisme zich in hot-spots.
bewerk Samenstelling
Intern vertoont Venus veel overeenkomsten met de Aarde. In het centrum ligt een kern van ijzer met een diameter van ongeveer 3000 km. Daaromheen bevindt zich een mantel van gesmolten gesteente. Aan de buitenkant ligt een korst met een dikte van 50 km. Omdat er op Venus geen magnetisch veld is, wordt meestal aangenomen dat de kern niet vloeibaar, maar vast is. Maar er zijn ook theorieën dat dat wel het geval is en dat het afwezig zijn van een magnetisch veld veroorzaakt wordt door de trage rotatie. De dichtheid van Venus is ook bijna gelijk aan die van de Aarde, nl. 5250 kg/m3.
bewerk Venusovergang
Een Venusovergang (Venustransit) is een zeldzaam verschijnsel waarbij Venus exact tussen de zon en de de Aarde in staat en is vergelijkbaar met de zonsverduistering. Deze venusovergangen komen paarsgewijs vier keer voor in een vast patroon dat zich elke 243 jaar herhaalt, steeds in de maand juni of december. Tussen de eerste en tweede overgang zit acht jaar. 121,5 jaar later komen de derde en vierde overgang voor, wederom met een tussenpauze van acht jaar. Na 105,5 jaar begint deze sequentie weer opnieuw. Op 8 juni 2004 ging zo'n serie van start. Deze overgang was in Nederland goed zichtbaar - het was helder weer. De daaropvolgende overgang vindt plaats op 6 juni 2012, maar om deze te zien zal men naar de andere kant van de Aarde moeten reizen. De derde en vierde overgang vinden plaats op respectievelijk 11 december 2117 en 8 december 2125.
Zie ook het uitgebreide artikel over de Venusovergang. Hieronder links een animatie en rechts een echte waarneming van zo'n transit.
 |
 |
bewerk Theorieën over leven op Venus
Zie: Leven op Venus
bewerk Verkenning
Na de zon en maan is Venus gedurende de ochtend en avond één van de prominente hemellichamen. De Babyloniërs beschreven Venus al rond 1600 v.Chr. en noemden de planeet Nindaranna. Bij de Sumiriërs was Venus bekend als Dil-bat of Dil-i-pat.
bewerk Mariner 2
Mariner 2 was de eerste succesvolle ruimtesonde die op 27 augustus 1962 naar Venus vertrok. Met dit ruimtevaartuig werd onderzoek gedaan naar zonnewind. Het vloog op 14 december 1962 langs Venus waarbij ontdekt werd dat er onder het relatief koele wolkendek een zeer heet oppervlak schuil ging. Ook werd met de Mariner 2 vastgesteld dat Venus niet over een magnetisch veld beschikt.
bewerk Venera 3
Het eerste ruimtevaartuig dat daadwerkelijk op Venus landde was de Russische Venera 3 op 1 maart 1966. De landing was echter dusdanig hard dat het vaartuig onmiddellijk daarna als verloren moest worden beschouwd. Later zijn er met meer succes andere Venera-sondes naar Venus gestuurd. De meeste apparatuur hield het er niet langer dan een half uur uit, vanwege de extreme druk van 90 atmosfeer, de extreem hoge temperatuur en de zwavelzuurregens.
bewerk Venera 9
Op 22 oktober 1975 bereikte Venera 9 een baan rond Venus met aan boord een arsenaal aan camera's en spectrometers. Deze ruimtesonde heeft vele foto's en informatie over de samenstelling van het wolkendek, ionosfeer en magnetosfeer naar de Aarde teruggestuurd.
bewerk Venus Express
Eind 2005 werd de Venus Express van de ESA gelanceerd. Deze ruimtesonde zal de atmosfeer en het wolkendek in detail bestuderen en een globale kaart van de oppervlaktetemperatuur maken. Op 11 april 2006 is ze in een baan om de planeet gebracht.
In het overzicht van de ruimtevluchten naar Venus staat een volledig overzicht van alle ruimtevluchten die naar Venus zijn geweest.
bewerk Waarnemen
Venus is na de zon en de maan het helderste object aan de hemel. De stellaire magnitude kan toenemen tot – 4,5. Zij is vaak opvallend aanwezig als "morgenster" of "avondster", afhankelijk van de positie van Venus en Aarde ten opzichte van elkaar. De ochtendverschijningen zijn op het Noordelijk Halfrond het best waarneembaar in de maanden juli tot januari, de avondverschijningen in de maanden november tot mei. Op het Zuidelijk Halfrond is dat andersom.
Doordat de baan van Venus binnen die van de Aarde ligt, is zij vanaf de Aarde gezien nooit meer dan met een hoekafstand van 47° (de grootste elongatie) van de zon verwijderd. Venus komt hierdoor maximaal ongeveer vier uur voor zonsopkomst op en wordt bij zonsopkomst al snel door de zon overstraald. Op gelijke wijze geldt dat 's avonds; als de intensiteit van de zon afneemt, is Venus met het blote oog te zien. Bij haar grootste elongatie in de maanden februari tot april gaat Venus maximaal vier uur na zonsondergang onder. Zelfs overdag is Venus met enig zoekwerk te zien.
Met een telescoop is te zien dat Venus net als de maan fasen (schijngestalten) vertoont (ontdekt door Galileo Galilei in 1610), door het wolkendek zijn er echter geen details te zien. De beste waarnemingstijd is kort voor eerste- of kort na laatste kwartier, daar de (halve) schijf dan het helderste is. Met de schijf helemaal vol (net als volle maan) is de planeet ook het verste weg en vertoont zich dan relatief zwakker verlicht.
bewerk Externe links
- (en) NASA Venus Fact Sheet - Gegevens van Venus
Foto's van Venus gemaakt door Venera sondes- Afbeeldingen NASA
| Bronnen, noten en/of referenties: |
|
| het Zonnestelsel |
|---|
 Zon - Mercurius - Venus - Aarde - Mars - Ceres - Jupiter - Saturnus - Uranus - Neptunus - Pluto - Haumea - Makemake - Eris |