Wikipedia:Styl - poradnik dla autorów.html
 
| ca | de | en | es | fr | it | nl | no | pl | pt | ru | ro | fi | sv | tr | vo |


 

Zalecenia edycyjne

Wikietykieta
Tworzenie haseł
Poradnik autora Wikipedii
Styl pisania artykułów

Jak napisać doskonały artykuł

Standardy artykułów
Nazewnictwo i systematyka biologiczna
Kategoryzacja taksonów

Opis zmian
Tłumaczenie tekstów obcojęzycznych
Interwiki
Wstawianie linków zewnętrznych

Tworzenie biogramów
Umieszczanie bibliografii
Propozycje zaleceń             

Spis treści

Na tej stronie zebrano porady, zalecenia i wytyczne, które mają służyć autorom artykułów polskiej wikipedii. Ich stosowanie przyniesie poprawę jakości artykułów, a tym samym zwiększenie prestiżu tego repozytorium wiedzy w języku polskim.

edytuj Formatowanie

edytuj Początek artykułu

Artykuł powinien rozpoczynać się wytłuszczonym tytułem artykułu (jeśli to niemożliwe, wytłuszczony tytuł artykułu należy umieścić w pierwszym zdaniu w inny sposób). Należy unikać wytłuszczania tytułu w dalszych częściach artykułu, chyba że jest to ze specjalnych względów konieczne, a artykuł jest długi.

Wytłuszczony tytuł artykułu nie powinien zawierać żadnych linków wewnętrznych, linki do istotnych pojęć zawartych w tytule powinny znaleźć się w definicji.

Tytuły filmów, utworów literackich i muzycznych itp. w pierwszym zdaniu należy jedynie wytłuszczać, np. Ojciec chrzestny, choć w dalszej części artykułu powinny być wyróżnione kursywą: Ojciec chrzestny.

Po tytule artykułu (i ew. jego rozwinięciu) powinien zostać umieszczony myślnik (zapisywany półpauzą "–"), a następnie definicja.

Przykłady prawidłowo sformatowanych początków artykułów:

Maciey Kolinka-Altrawierczyńszkiowicziuś (ur. 4 marca 1980 w Łodzi) – dziennikarz, prezenter radiowy, publicysta.

I Liceum Ogólnokształcące im. Kubusia Puchatka w Warszawie – warszawskie liceum ogólnokształcące, od 2008 roku noszące imię Kubusia Puchatka.

Zielony (ang. Green) – powieść amerykańskiej pisarki Jane Doe.

edytuj Wyróżnianie tytułów utworów

Tytuły filmów, utworów literackich, albumów muzycznych etc. należy wyróżniać kursywą. Tytuły czasopism oraz współczesnych piosenek powinny być wyróżnione cudzysłowem.

edytuj Określenia obcojęzyczne

Określenia obcojęzyczne pisane alfabetem łacińskim należy wyróżnić kursywą. Słów napisanych innym alfabetem nie należy wyróżniać.

edytuj Układ tekstu

edytuj Podział na akapity

Tekst artykułu należy podzielić na mniejsze, logiczne fragmenty.

Pisarskie standardy niektórych innych języków, zwłaszcza języka angielskiego, są w tej sprawie o wiele bardziej wymagające od polskich zwyczajów i wymagań, ale wydaje się, że w tej sprawie warto wzorować się na obcych standardach. Standard angielski jest następujący:

  1. pierwszy akapit sumuje to, o czym całość tekstu będzie mówić;
  2. środkowa część każdego akapitu rozwija myśl swojego pierwszego zdania;
  3. ostatnie zdanie każdego akapitu oraz pierwsze zdanie następnego nawiązują wzajemnie do siebie;
  4. ostatni akapit nawiązuje do pierwszego i podsumowuje całość.

Tak skonstruowany tekst jest bardziej komunikatywny i przekonujący od tekstów mniej wyraźnie rozplanowanych czy wręcz chaotycznych.

edytuj Pierwszy akapit

W pierwszym akapicie powinna się znaleźć definicja pojęcia opisywanego w danym artykule oraz wytłuszczenie tytułu artykułu.

Przy dłuższych artykułach w pierwszym akapicie należy zawrzeć jego streszczenie.

Język stosowany w pierwszym akapicie powinien być prosty, zrozumiały dla osoby posiadającej wiedzę na poziomie liceum ogólnokształcącego.

edytuj Cytaty

Dłuższe cytaty należy wyraźnie oddzielić od tekstu, co można uzyskać, korzystając z szablonów {{Cytat}} i {{CytatD}} lub wpisując bezpośrednio przed cytatem (w tej samej linii) znak ":"

To jest naprawdę, naprawdę, naprawdę, naprawdę, naprawdę, naprawdę, naprawdę, naprawdę, naprawdę, naprawdę, naprawdę, naprawdę, naprawdę, naprawdę, naprawdę, naprawdę, naprawdę, naprawdę, naprawdę, naprawdę, zaiste dłuższy cytat.

Krótsze cytaty, wplecione w tekst akapitu, należy wyróżnić kursywą bądź cudzysłowem.

edytuj Czego nie należy robić

edytuj Pytania retoryczne

W artykułach nie należy stosować pytań retorycznych, czyli pytań jako figury stylistycznej, np.

I co to oznacza?

edytuj Określanie osób imieniem

Nie należy opisywać osób imieniem (jeśli mają imię i nazwisko), lecz pełnym imieniem i nazwiskiem, ewentualnie nazwiskiem lub inicjałem imienia i nazwiskiem.

...W lipcu 2003 roku Magda wystąpiła u boku... → ...W lipcu 2003 roku Magda Wójcik wystąpiła u boku...

edytuj Czas gramatyczny

Z reguły należy pisać artykuły w czasie przeszłym i niewłaściwe jest stosowanie wyłącznie czasu teraźniejszego lub przyszłego. W razie uzasadnionej potrzeby dopuszczalne jest jednak używanie w hasłach zdań w różnych czasach gramatycznych albo używanie tylko czasu teraźniejszego, np. gdy hasło dotyczy obiektów lub konstrukcji trwających stale, jak np. gwiazdy, Słońce, liczby pierwsze (w zdaniu "13 jest liczbą pierwszą" czas teraźniejszy jest jedynym poprawnym), itd.

Encyklopedia Wiedzy o języku polskim[1] definiuje pojęcie czasu następująco: "Czas jest kategorią fleksyjną czasownika, której funkcja polega na określeniu momentu akcji, o jakiej mowa w zdaniu, w stosunku do momentu mówienia (...) w polskim są trzy czasy gramatyczne: czas teraźniejszy, czas przeszły i czas przyszły". Podane jest również[2], że "Tryb jest kategorią fleksyjna czasownika" (pod hasłem "kategoria fleksyjna" wyjaśnione zostało, że "jest to kategoria morfologiczna, wg której wyrazy się odmieniają ... wg przypadka, liczby, rodzaju – ta ostatnia tylko dla przymiotników, zaimków przymiotnych i liczebników), osoby, czasy, trybu)".

edytuj Formy odnoszące się do teraźniejszości

Nie należy używać sformułowań, które umieszczają tekst w kontekście teraźniejszości. Prawdziwe i istotne w chwili pisania, z biegiem czasu dezaktualizują się.

Na przykład:

  • 9 grudnia 2005 roku organizacja XYZ obchodzi 25. rocznicę swojego istnienia.
  • Dziś...
  • Obecnie...

edytuj Opisy w formie recenzji i streszczenia

Tworząc opisy haseł, np. opisy fabuły filmu czy książki, należy unikać elementów recenzji, a tym bardziej zachęt do przeczytania/obejrzenia dzieła, podobnie zresztą autor artykułu powinien powstrzymać się od zniechęcania potencjalnych odbiorów. Należy też unikać zwrotów takich jak.

  • Pan Kot ucieka z miejsca przestępstwa... (Jeżeli tak kończy się opis fabuły, gdzie trzykropek sugeruje istnienie dalszego ciągu, ale recenzent nie chce go zdradzić - to na pewno takiej formy gazetowej nie używamy)
  • Gusia jak co dzień otwiera drzwi swojemu mężowi. (Takie zdanie na początku opisu fabuły, gdy czytelnik nie wie, kto to jest Gusia, jej mąż i o jakie drzwi chodzi, może wywołać uśmiech, ale nie nadaje się do encyklopedii - poza tym zobacz sekcję na temat czasu gramatycznego)
  • Nie tworzymy także sekcji z ciekawostkami dotyczącymi danej książki, filmu itd. Jeżeli coś jest interesujące, warto zamieścić to w opisie hasła. Natomiast ile kto zjadł jabłek na planie danego filmu nie jest specjalnie istotne (o ile nie jest to jakoś powiązane z dziełem - np. reżyser założył się ze scenarzystą, że codziennie będzie jadał jabłka, do czego, jak mówił w wywiadzie dla XXX, przyczyniła się wcześniejsza krytyka jego stanu zdrowia).

edytuj Subiektywne poglądy

Nie należy umieszczać w artykule własnych poglądów, opinii czy odczuć. Szczególnie należy na to uważać przy pisaniu artykułów o filmach, książkach, grach komputerowych itp. – hasło w encyklopedii nie może być recenzją.

Przykłady:

  • Według mnie...
  • Moim zdaniem...
  • Dla mnie jest to...
  • Miasto dynamicznie się rozwija

edytuj Stosowanie skrótów myślowych

Nie należy stosować skrótów myślowych takich jak:

Lista piosenek Spice Girls → Lista piosenek zespołu muzycznego Spice Girls
...podpisała wieloletni kontrakt z Pomatonem Emi... → ...podpisała wieloletni kontrakt z wytwórnią płytową Pomaton EMI...

edytuj Omijanie orzeczenia

Z wyjątkiem pierwszego zdania, należy unikać równoważników zdań (powszechnych w innych wydawnictwach encyklopedycznych)

Płyta wydana w maju 2006 → Płytę wydano w maju 2006.
Od 2005 profesor Uniwersytetu Warszawskiego → W 2005 roku został profesorem Uniwersytetu Warszawskiego.

edytuj Używanie języka potocznego

 Ten artykuł wymaga dopracowania zgodnie z zaleceniami edycyjnymi.
Należy w nim poprawić: podać przykłady, które w słownikach PWN uchodzą rzeczywiście za kolokwializmy.
Dokładniejsze informacje o tym, co należy poprawić, być może znajdują się na stronie dyskusji tego artykułu w sekcji Dopracować
Po wyeliminowaniu wskazanych powyżej niedoskonałości prosimy usunąć szablon {{Dopracować}} z kodu tego artykułu.

Należy unikać sformułowań stosowanych w języku potocznym.

...to typowa strzelanka TPP, osadzona w realiach sf. Fabuła kręci się wokół losów grupy..., lecz zamiast tego ...gra należy do typowych gier TPP i jest osadzona w realiach sf. Fabuła koncentruje się wokół losów grupy...
Zespół powstał w roku 1995 na gruzach zespołów...
...totalnacałkowita zmiana wyglądu auta.samochodu

edytuj Linkować ogólnie, ale gdy trzeba konkretnie

edytuj Przypisy

  1. ↑ Encyklopedia Wiedzy o języku polskim, wyd. Zakład Narodowy im. Ossolińskich (Wrocław-Warszawa-Kraków-Gdańsk), Wydawnictwo 1978 – ISBN 83-04-00447-X, str. 39
  2. ↑ tamże str. 359

edytuj Zobacz też
All Right Reserved © 2007, Designed by Stylish Blog.