Zasilacz komputera.html



Artykuł wymaga poszerzenia. Zajrzyj na stronę dyskusji, by dowiedzieć się, czego brakuje i uzupełnij braki, jeśli to możliwe.

Zasilacz komputera osobistego

Zasilacz komputera - zasilacz, który zamienia napięcie przemienne dostępne w sieci elektrycznej na cały zestaw stałych napięć potrzebnych do pracy komputera.

Zasilacz jest jednym z najistotniejszych elementów komputera, ponieważ jego stabilna i niezawodna praca w dużej mierze przekłada się na stabilność działania i na żywotność pozostałych elementów komputera.

edytuj Urządzenia podłączone do zasilacza

W komputerach osobistych do zasilacza podłączone są:

• płyta główna
• dysk lub dyski twarde
• napędy (optyczne, taśmowe, np. CD-ROM, DVD-ROM, ZIP, JAZ, napędy dysków magnetooptycznych, FDD itp.)
• inne urządzenia znajdujące się wewnątrz komputera, np. wentylatory czy dodatkowe panele podłączane podobnie jak napędy do wtyku Molex

Do pozostałych podzespołów napięcie z zasilacza jest dostarczone pośrednio od płyty głównej (np. wszelkie karty rozszerzeń, wentylatory procesorów, porty itp.)

edytuj Budowa

Wnętrze zasilacza komputera

Wnętrze zasilacza komputera

Zasilacz komputera wykonany jest zwykle w technice impulsowej, wykorzystując architekturę przetwornicy push-pull. Tego typu zasilacze mają małe gabaryty i ciężar przy niewielkich tętnieniach napięcia wyjściowego i znacznej mocy potrzebnej do zasilania komputera.

Norma Unii Europejskiej EN61000-3-2 wymaga aby każdy zasilacz wyposażony był w układ PFC (Power Factor Correction).

edytuj Wtyczki

edytuj ATX

Schemat wtyczki MPC zasilacza ATX v2.2

• Molex, 4-pin - używany głównie do podłączania dysków twardych typu ATA, bądź napędów optycznych (CD-ROM/DVD-ROM).
• Molex mini, 4-pin - zasilający stacje dyskietek
• MPC, 20-pin (w ATX v2.2 24-pin) - główna wtyczka służąca do podłączenia zasilacza do płyty głównej
• APC, 6-pin - używana w starszych płytach głównych, które potrzebowały napięć 3,3v i 5v o większym natężeniu prądu, usunięta w ATX v2.2
• EPS12V, 4-pin - wtyczka stosowana do regulacji napięcia procesora
• EPS12V, 8-pin - rozszerzona wersja wtyczki ESP12V 4-pin. Znajduje zastosowanie w płytach serwerowych oraz niektórych desktopowych
• SATA Connector, 15-pin - zastępuje wtyczkę typu molex w dyskach twardych i napędach standardu SATA
• PCI-E, 6/8 pin - wtyczka zasilająca karty graficzne

edytuj Sprawność zasilacza

Jednym z najistotniejszych parametrów opisujących zasilacz jest jego sprawność, w dużej mierze decyduje on o jego jakości. Sprawność definiuje się jako stosunek mocy na wyjściach zasilacza do mocy pobieranej z sieci energetycznej. Typowo sprawność przelicza się na wartość procentową, im większa sprawność tym mniejsze są straty energii w zasilaczu. Zasilacze o wysokiej sprawności wydzielają także mniej ciepła, dzięki czemu można w nich montować cichsze lub pasywne chłodzenie. Sprawność zasilacza nie powinna być mniejsza niż 75%.

Sprawność zasilaczy ze znakiem 80 PLUS zawsze przekracza 80%. Są to najbardziej przyjazne dla środowiska zasilacze.

Drugim elementem sprawności zasilacza jest zdolność do dostarczania stabilnych napięć poszczególnym podzespołom komputera.

Zakresy napięć określa norma ATX. Wynoszą one:

edytuj Zabezpieczenia

Zabezpieczenia stosowane w zasilaczach komputerowych:

• OVP - Over Voltage Protection jest to zabezpieczenie wymagane przez normę ATX12V. Zabezpiecza ono przed zbyt wysokim napięciem na linii wyjściowej i uszkodzeniem zasilanych podzespołów.
• UVP - Under Voltage Protection zabezpiecza przed zbyt niskim napięciem na liniach wyjściowych. Jest spotykane znacznie rzadziej niż OVP, ponieważ zbyt niskie napięcie nie uszkadza zasilanych podzespołów, może jednak wpłynąć negatywnie na ich stabilność.
• OCP - Over Current Protection zabezpiecza przed zbyt wysokim prądem na linii. Zapobiega przeciążeniu stabilizatora, co mogłoby spowodować uszkodzenie zasilacza. Zabezpieczenie to wymagane jest przez normę ATX12V
• OLP - Over Load Protection zabezpiecza przed przeciążeniem całego urządzenia (nie ograniczając się do poszczególnych linii). Spotykamy także inną nazwę tego zabezpieczenia - OPP - Over Power Protection.
• OTP - Over Temperature Protection zabezpiecza przed przegrzaniem zasilacza, często związane jest z OLP. Zabezpieczenie to wymagane jest przez normę ATX12V.
• SCP - Short Circuit Protection jest to zabezpieczenie przeciwzwarciowe, po wykryciu zwarcia odłącza zasilacz. Jako zwarcie przyjmuje się opór mniejszy niż 0,1Ω. Każdy zasilacz musi posiadać to zabezpieczenie.
• IOVP - Input Over Voltage Protection zabezpiecza zasilacz przed zbyt wysokim napięciem wejściowym. Stosowane jest głównie w zasilaczach z manualnym przełącznikiem napięcia sieciowego.
• IUVP - Input Under Voltage Protection zabezpiecza zasilacz przed zbyt niskim napięciem wejściowym. Stosowane jest głównie w zasilaczach z manualnym przełącznikiem napięcia sieciowego.

edytuj Uruchomienie wyjętego zasilacza ATX

Zasilacz bez płyty głównej uruchamia się zwierając przewód (zielony pin wtyczki ATX - P_ON) do masy, czyli czarnego przewodu wtyczki ATX (GND). W takim przypadku musimy jednak podłączyć do niego jakieś urządzenie - w przeciwnym razie istnieje ryzyko awarii, gdyż nie należy uruchamiać zasilacza bez obciążenia.

edytuj Kryteria wyboru zasilacza

Przy wyborze zasilacza użytkownicy nie powinni kierować się tylko jego mocą. Nie powinni również przesadnie oszczędzać przy kupnie zasilacza, bo uszkodzenia spowodowane jego niską jakością mogą okazać się kosztowne.

Przede wszystkim wystarczy zwrócić uwagę na zgodność zasilacza z normą ATX - głównie pod względem zapisanych tam norm napięciowych, bowiem niektóre zasilacze wykazują tendencję do dużych wahań napięcia. Takie wahania, jeżeli zasilacz nie ma bezpiecznika napięciowego na wyjściu (a najczęściej zasilacze mające tendencje do wahań napięcia takiego nie mają), mogą doprowadzić do zmniejszenia wydajności komputera np. poprzez samoczynne restarty. Są one spowodowane najczęściej dużym spadkiem napięcia, wskutek czego generalnie dochodzi do zaprzestania pracy na kilka chwil dysku twardego. Takie skoki napięcia również mogą jakiś element komputera bądź cały komputer poważnie uszkodzić.

Kolejnym parametrem jest poziom hałasu wentylatora zasilacza podawany w dB - im cichszy, tym mniej decybeli (w nowych zasilaczach około 35 dB, zwykle tłumiony do 27 dB). Zwykle zasilacze z cichszymi wentylatorami są droższe od standardowych, choć w przypadku zasilaczy komputerowych jest to istotne, szczególnie przy pracy w nocy i w domu, gdy hałas ten jest zwykle dominującym i niepożądanym zjawiskiem w pomieszczeniu.

edytuj Linki zewnętrzne

   

Zobacz galerię na Wikimedia Commons:
Zasilacz komputera

• Niekomercyjny kalkulator przeliczający moc poszczególnych podzespołów komputerowych w celu dobrania stosownego zasilacza (en)